Sveinbjorn Thordarson

Síðustu sakleysingjarnir -- hversu langt ætli líði þar til við kynnum þeim fyrir helstu gjöfum vesturlanda -- neysluhyggju og níhilisma?

Langar einhverjum að telja rökvillurnar hans Bills O'Reilly í þessu stutta viðtali? Þetta virðast vera "all the usual suspects."

Þessi Bill O'Reilly er frægur fyrir að vaða yfir fólk og króa það út í horni í þættinum sínum, en í þessu viðtali tekur Colbert hann O'Reilly gjörsamlega í bakaríið.

Ég er þessa dagana að svitna yfir mastersritgerðinni fyrir gráðuna mína hérna í Edinborg: 12 þúsund orð þarf hún að vera. Ég las einhvers staðar að Bertrand Russell skrifaði að meðaltali 3 þúsund orð á dag yfir 70 ára tímabil eða svo. Handritin af verkum hans sýndu að hann gerði fáar sem engar leiðréttingar á þeim texta sem hann skrifaði. Heilu bækurnar runnu bara út úr honum. Ég er ekki svona heppinn. Ég prísa mig sælan ef ég næ að skrifa þúsund góð orð á einum degi af erfiðisvinnu.

Ég er mjög sáttur við lífið eins og stendur. Ég var nefnilega að fá miða á tónleika með uppáhalds tónlistarmanninum mínum, honum Tom Waits, sem spilar í Edinborg þann 28. júlí.

Waits spilar mjög sjaldan í Evrópu, og því mikil lukka að ná miða, en þeir seldust upp leifturhratt. Þeir miðar sem ég keypti fengust aðeins með miklum erfiðum, og eftir töluverðan tíma af frústreruðum neteyðublaðsútfyllingum og lyftutónlist -- frekar Sovésk upplfun. Ég prísa mig þó sælan að hafa reddað mér miða á 75 pund, en gangur mála var býsna svartur um tíma.

Smá Jútjúbun...

Ég var að hlusta á kvöldfréttir Ríkissjónvarpsins núna áðan, og mér til mikillar undrunar og gleði heyrði ég engan annan en Gunnar Hrafn nokkurn Jónsson tala þar um lendingu geimfarsins Fönix á plánetunni Mars. Helvítis merðinum hafði ljást það að segja mér að hann hefði fengið starf hjá RÚV. Skamm.

Óþýðanleg orð

Eins og sumir vita, þá starfa ég í hjáverkum sem þýðandi, og þýði þá aðallega úr íslensku yfir á ensku. Í kjölfar þessarar atvinnu minnar hef ég komist að því að það eru a.m.k. tvö íslensk orð sem ómögulegt er að þýða almennilega yfir ensku. Fyrra orðið er lýsingarorðið frekur og einnig nafnorðið sem af því er komið, frekja. Gott orð, og gagnlegt þegar maður er að bíða eftir Dominos pítsunni sinni í íslenskri "biðröð." Það er því miður ekkert eitt orð á ensku sem nær fullkomnlega merkingunni. Veforðabókin ordabok.is kom með eftirfarandi tillögur:

Ekkert af þessum orðum dugir. Til þess að þýða það þarf maður að vinna sig einhvern veginn í kringum það og koma merkingunni til skila með samhengi.

Hitt orðið sem ég hef í huga er með öllu ómögulegt að þýða yfir á ensku. Ég á hér við orðið hallærislegt. Sökum svokallaðrar "menningar" samtíma okkar -- og sérstaklega Júróvisjón söngvakeppninnar -- hefur þetta orð reynst mér eitt hið gagnlegasta í íslensku. Ég nota það mikið, en því miður er ekkert eitt enskt orð sem nær merkingunni almennilega. Enn og aftur eru þýðingarnar á ordabok.is ófullnægjandi:

Uppástungur?

Þetta er eitt það allra heimskulegasta sem ég hef lengi séð:

Ég skil alveg að þeir hafi hagsmuni bændastéttarinnar í huga, en að gerast svo svívirðilegir að halda því fram að "skortur á samkeppni" geri það "fráleitt ... að opna fyrir frekari innflutning" sökum hagsmuna "neytenda" er í alla staði hlægilegt.

Ég vil benda notendum Mentat á að nú er hægt að bæta við breytunum COMMENTDNS, COMMENTIP, COMMENTAGENT og skemmtilegast af öllu, COMMENTLOCATION (sem birtir borg og land), í Comment Format stillingunni í Mentat Configuration Panel. Þetta birtir viðkomandi upplýsingar við sérhvert comment að því gefnu að maður sé loggaður inn í kerfið.

Sjá t.d. hvernig comment líta út á þessum vef þegar ég er loggaður inn í Mentat:

Hann Doddi var svo góður að benda mér á að nýleg færsla mín um júrókrata hefði verið birt í Viðskiptablaðinu.

Ég er í sjálfu sér ekkert mótfallinn því að hún hafi verið birt í þessu blaði, en mér finnst þó lélegt að fréttamiðlar hafi ekki samband við höfunda efnis sem þeir taka af vefsíðum, og fái heimild til þess að birta það áður en þetta er sent í prentun. Ég er ekki með höfundaréttarlögin á hreinu, en ég geri ráð fyrir að bloggfærslur séu verndaðar af höfundarétti eins og önnur hugverk manna. Gæti ég höfðað mál?

Ég veit að það eru alls kyns svokallaðar Fair Use klásur sem gilda t.a.m. með tilvitnanir og annað. Geta þeir falið sig í skjóli þess?

Hvernig sem lagaleg staða mín varðandi höfundarétt á efninu á þessari síðu kann að vera, þá finnst mér það vera lágmarkskurteisi að biðja um leyfi fyrir birtingu, sérstaklega þegar ég, höfundur umrædds efnis, bið sérstaklega um það á vefsíðu minni og vísa í viðkomandi skilaboð í HTML META-tagi á hverri einustu síðu þessa vefs.

<link rel="copyright" href="/about">

<meta name="copyright" content="© 1997-2008 Sveinbjorn Thordarson>

Ég veit að alls konar fjölmiðlar, þ.á.m. DV, gerðu það grimmt um tíma að birta færslur af íslenskum bloggum. Væntanlega hefur það verið ódýrara heldur en að fá jafnvel undanrennu blaðamannastéttarinnar til þess að framleiða texta. Arnaldur lenti t.d. í því að DV birti nöldrið hans um Google-rankið sitt miðað við hinn frægari Indriðason án þess að spyrja kóng né prest.

Birting efnis eftir mann sjálfan í skítasorpriti á borð við DV er auðvitað eins konar "character assasination" eða "defamation by association." Er það sem maður skellir á síðuna sína virkilega undir miskunn óprúttinna blaðamanna komið?

Það væri gaman að fá að vita hver sé staða manns í þessum málum. Ef til vill geta einhverjir af þeim skítugu lögfræðingum sem lesa þessa síðu frætt mig um það?

Lenti í sama helvítis veseninu á leiðinni heim frá Kraká. Fyrst fann check-in daman mig ekki skráðan í flugið, og síðan ætluðu þeir ekki að hleypa mér inn í flugvélina þegar farþegar voru kallaðir um borð. Ég þurfti að halda langan fyrirlestur um bókstafinn Þ og hvernig nútíma tölvukerfi ættu oft í vandræðum með hann.

Það er alveg skandall hversu léleg ýmis bókunarkerfi á netinu eru hvað varðar sérstafi í nöfnum. Maður hefði haldið að fyrirtæki með viðskiptavini víðs vegar um heiminn sæju sér hag í að tryggja þægilegt aðgengi fyrir þá sem hafa sérkennileg nöfn. En það virðist ekki vera. Ég hef oft lent í því að reyna að panta mér eitthvað á netinu, og lent í vandræðum með að greiða með kreditkorti. Ef ég set inn "Sveinbjörn Þórðarson" sem nafn, þá fæ ég villumeldinu um "Illegal characters in field" eða eitthvað álíka. Setji ég inn "Sveinbjorn Thordarson", anglíseruðu útgáfuna af nafninu mínu, þá fæ ég villu um að kreditkortið sé ekki skráð á þetta nafn.

Það er síðan mjög pirrandi -- og bætir ekki úr málum -- að anglíseraða útgáfan af nafninu mínu í vegabréfinu mínu er "Sveinbjoern Thordarson", þar sem ö-ið verður að "oe". Mér hefur alltaf þótt þetta bæði asnalegt og ljótt, og nota því alltaf o en ekki oe í stað ö. Þetta leiðir líka stundum til vandræða á flugvöllum.

Ég ætti að breyta nafninu mínu í John Doe. Þá get ég allavega flogið milli landa án þess að vera áreittur af ignórant flugvallastarfsfólki.

Ég er í Kraká sem stendur. Já, í Póllandi. Og ég er hundfúll yfir því að heita Sveinbjörn Þórðarson. Ég var vist skráður sem Sveinbjoern Oroarson sem flugfarþegi, þökk sé asnalega kerfi EasyJet, og hafandi keypt minn miða sem Sveinbjorn Thordarson, og með vegabréf á þá vegu, lenti ég í vandræðum á flugvellinum.

Eitt sem er alveg sláandi við Pólland er að stúlkurnar hérna eru mun myndarlegri heldur en í Skotlandi. Það sést strax. Held að það sé frekar sökum ljótleika Skota heldur en fegurð Pólverja. Ég er alveg að stunda nám í röngu landi.

Mér finnst öll umræða á Íslandi um landbúnaðarmál vera fyrirlitleg. Allt kjöt kostar astrónómískar upphæðir, en enginn virðist vilja gera það sem er klárlega skynsamlegt og nauðsynlegt: leggja af alla verndartolla og niðurgreiðslur til bænda, og gera landbúnað algjörlega frjálsan.

Fyndnast af öllu er þegar fólk byrjar að tala um hversu góðar íslenskar landbúnaðarvörur séu, og að þetta réttlæti reglugerðirnar og skattpínuna. Sumar vörur eru vissulega mjög fínar, en á Íslandi er ómögulegt að kaupa góða skinku eða góðan ost. Íslenskt kjöt þykir mér almennt ekkert betra en það sem ég fæ á 50% lægra verði hérna í Bretlandi. Meintir yfirburðir íslensks landbúnaðar eru kjaftæði -- sumar vörur eru góðar, aðrar vondar, flestar hvorki né. En jafnvel þótt íslenskar landbúnaðarafurðir væru með eindæmum góðar, þá er það í sjálfu sér engin réttlæting á núverandi fyrirkomulagi. Mönnum ætti að vera frjálst að kaupa ódýrt drasl ef þeim svo sýnist.

Þeir sem vilja vernda landbúnaðinn íslenska ættu að hætta að tala undir rós og viðurkenna að þeir vilja hann verndaðan af rómantískum hugsjónaástæðum -- eldgamla ísafold, Jón Sigurðsson, íslenska sauðkindin og Bólu-Hjálmar, "hlíðin er fögur" , m.ö.o. tötrum aumkunarverðrar 19du aldar þjóðernishreyfingar sem á enga samleið með nútímaíslendingnum -- en ekki af praktískum ástæðum á borð við að bæta gæði landbúnaðarafurða og færa landanum einungis fínasta matinn á borðið.

Ef menn láta stjórnmálahugmyndir sínar stjórnast af þjóðernisrembingi og rómantískri hugsjón um anakróníska og hverfandi atvinnugrein sem tilheyrir samfélagsgerð sem er (blessunarlega) dauð, -- gott og vel, þeir um það. En þeir geta þá að minnsta kosti verið hreinskilnir og sagt það sem þeir meina beint út í stað þess að fela sig á bak við orðræðu sem samanstendur af bulli og lygum.

Ég hef orðið var við það að mikil umræða er í gangi þessa dagana um Ísland og ESB. Ég er sjálfur mótfallinn inngöngu, af ýmsum ástæðum. Ég nenni ekki að greina frá þeim öllum sem stendur. Hins vegar verður mér hugsað aftur til árs míns í LSE 2006-2007.

Það vill svo til að ég á núna tvo vini sem starfa fyrir Evrópubandalagið í Brussel sem júrókratar, annar þeirra Belgi en hinn Austurríkismaður. Báðum kynntist ég við LSE, en þar lögðu þeir stund á mastersgráðu í svokölluðum European Studies. Í gegnum kunningskap minn við þessa menn fékk ég tækifæri til þess að kynnast námsefni evrópufræðinnar, ræða við prospektíva júrókrata um ESB og umgangast mikið af "evrópuklíkunni" svokölluðu við skólann, en LSE dælir út heilum helling af Brussels-mannafla á ári hverju. Reynsla mín af þessu var ekki mjög hughreystandi.

Það má margt slæmt segja um lókal skriffinskubatterí einstakra þjóðríkja -- að þau skipi að miklu leyti bæði vinir ráðamanna og undanrenna vinnuaflsins sem frjálsi markaðurinn hafnar. Evrópubatteríið er eilítið öðruvísi -- þar nær elítisminn nýjum hápunkti úrkynjunar. Franskir, þýskir og belgískir sérskólar nær einungis opnir þeim auðugu eða sértengdu þjálfa fjöldan allan af fólki sem skipar ráðastöður í Brussel. Slíkt gengur gjarnan í ættir, en mikið af evrópufræðinemum eru einmitt synir júrókrata. Feður þeirra tryggja þeim inngöngu í rétt nám, og síðan inn í réttar stöður hjá ESB.

Eitt og sér er þetta e.t.v. ekki svo alvarlegt, en svipað viðgengst í flestum ríkjum. Það sem hræddi mig þó var agalegi forræðishyggjuhugsunarhátturinn hjá þessu fólki. Ríkjandi viðhorfið virtist vera að skítugur, ómenntaður almúginn vissi ekki hvað væri honum fyrir bestu. Einungis sérmenntuð ESB-elíta væri fær um ákvarðanatökur í efnahags- og stjórnmálum. Og þegar ég gagnrýndi ESB harðlega fyrir að vera ólýðræðislegt, þá fékk ég yfirleitt svör þess efnis að lýðræði væri ofmetið. Mér var síðan margoft sagt að það væri bara "tímaspursmál" þar til Ísland væri knúið til þess að ganga í ESB. Menn virtust halda að ESB væri eins og marxíski heimssósíalisminn -- sögulega óhjákvæmilegur, hví streitast á móti hinu óumflýjanlega?. Á þeim tíma hugsaði ég með mér að það væri þó heldur skárra að lúta boðum vanfærra, láglaunaðra og geðvondra ríkisstarfsmanna heima á Skerinu heldur en þessari Evrópuelítu, með sín forræðisgildi og pan-evrópsku stórveldisdraumsýn.

Þetta er auðvitað bara anekdóta. Það má vel vera að reynsla mín sé anómalía og að hlutum sé ekki svona háttað alls staðar. Eflaust er til mikið af góðu, færu og sanngjörnu fólki sem starfar á vegum ESB. En þessi elítumenning vakti mikinn óhug hjá mér, og er ein af ástæðunum af hverju ég er mótfallinn inngöngu Íslands í ESB.

Fyrir nokkrum mánuðum keypti ég The Decline and Fall of the Roman Empire eftir Edward Gibbon, í sex glæsilegum harðkiljubindum. Gibbon var 18du aldar upplýsingarmaður, og oft sagður fyrsti nútímasagnfræðingurinn sökum þess að hann notaðist nær einungis við frumheimildir. Ég hef verið að vinna mér leið gegnum fyrstu bindin, og hef komist á þá skoðun að Gibbon sé sennilega einn frábærasti stílisti enskrar tungu sem ég hef nokkru sinni lesið. Maður getur opnað hvaða bindi sem er á hvaða blaðsíðu sem er, og lesið þar glæsilegan og stórfenglegan prósa. Smá dæmi að neðan, en þarna er Gibbon að fjalla um hlutverk kristninnar í falli Rómarveldis:

As the happiness of a future life is the great object of religion, we may hear without surprise or scandal that the introduction, or at least the abuse of Christianity, had some influence on the decline and fall of the Roman empire. The clergy successfully preached the doctrines of patience and pusillanimity; the active virtues of society were discouraged; and the last remains of military spirit were buried in the cloister: a large portion of public and private wealth was consecrated to the specious demands of charity and devotion; and the soldiers' pay was lavished on the useless multitudes of both sexes who could only plead the merits of abstinence and chastity. Faith, zeal, curiosity, and more earthly passions of malice and ambition, kindled the flame of theological discord; the church, and even the state, were distracted by religious factions, whose conflicts were sometimes bloody and always implacable; the attention of the emperors was diverted from camps to synods; the Roman world was oppressed by a new species of tyranny; and the persecuted sects became the secret enemies of their country. Yet party-spirit, however pernicious or absurd, is a principle of union as well as of dissension. The bishops, from eighteen hundred pulpits, inculcated the duty of passive obedience to a lawful and orthodox sovereign; their frequent assemblies and perpetual correspondence maintained the communion of distant churches; and the benevolent temper of the Gospel was strengthened, though confirmed, by the spiritual alliance of the Catholics. The sacred indolence of the monks was devoutly embraced by a servile and effeminate age; but if superstition had not afforded a decent retreat, the same vices would have tempted the unworthy Romans to desert, from baser motives, the standard of the republic. Religious precepts are easily obeyed which indulge and sanctify the natural inclinations of their votaries; but the pure and genuine influence of Christianity may be traced in its beneficial, though imperfect, effects on the barbarian proselytes of the North. If the decline of the Roman empire was hastened by the conversion of Constantine, his victorious religion broke the violence of the fall, and mollified the ferocious temper of the conquerors.

Eins og glöggir lesendur kunna e.t.v. að hafa tekið eftir, þá er kominn nýr fídus í kommentakerfið á þessari síðu, með stækkandi myndum af þeim sem skrifa komment. Ég er með myndir af flestum í mjög lágri upplausn, og það scale-ast illa. Þeir sem vilja fá inn nýja mynd af sér í hærri gæðum geta sent mér mynd sem viðhengi í tölvupósti á netfangið mitt:

Hlutfallslegt verðlag á áfengi og tóbaki 2006.

Ég var að ljúka við að lesa L'homme machine eftir franska heimspekinginn og lækninn Julien Offray de La Mettrie, sem tók hugmynd Descartes um að dýr væru í raun eins konar kjöt-vélmenni og yfirfærði hana yfir á menn. Mér þótti eftirfarandi frásögn afar merkileg, en þarna er La Mettrie að koma með gögn til stuðnings þeirri tilgátu sinni að líkami og sál séu í raun eitt og hið sama vélræna fyrirbærið:

A drunken soldier cut off with one stroke of his sabre an Indian rooster's head. The animal remained standing, then walked, and ran: happening to run against a wall, it turned around, beats its wings still running, and finally fell down. As it lay on the ground, all the muscles of this rooster kept on moving. That is what I saw myself, and almost the same phenomena can easily be observed in kittens or puppies with their heads cut off. [áherslur mínar]

Já, það er bara þannig. Mikið rosalega hlýtur maður að hafa þurft að vera kaldlyndur til þess að stunda heimspeki á 18du öld.

Thomas Carlyle is said to have once been dining with a businessman who tired of Carlyle's loquacity and turned to him with the reproach, "Ideas, Mr. Carlyle, ideas, nothing but ideas!" Carlyle replied, "There was once a man called Rousseau who wrote a book containing nothing but ideas. The second edition was bound in the skins of those who laughed at the first."

Brilljant.

Af hverju erum við ekki að veiða þá?

Although fin whales are considered endangered on a worldwide basis, that is not the case in Icelandic waters. Their numbers in the ocean around the island have grown to a stable level. The Fin Whale population in the North Atlantic was estimated to be 23,000 in 2001, and the estimated population of Minke Whales in the North Atlantic in 2001 was said to be around 67,000 in the North Atlantic central stock region, with 44,000 in Icelandic waters. According to the Icelandic Marine Research Institute, the taking of up to 150 Fin Whales and up to 400 Minke Whales a year in the Icelandic resources jurisdiction is sustainable. The Icelandic government has allowed the taking of 9 Fin Whales (6% of the number approved by the institute) and 30 Minke Whales (7.5%) until the end of August 2007.