Sveinbjorn Thordarson

Ég las grein á Guardian í dag sem kom mér mikið á óvart. Samtök breskra háskólakennara samþykktu tillögu sem mælir með því að breskir fræðimenn fari í samstarfsbann við ísraelska fræðimenn.

Röksemdafærslurnar fyrir þessu eru í besta falli vafasamar -- að ísraelskir fræðimenn starfi með og hjálpi ísraelsku ríkisstjórninni og mótmæli ekki illri meðferð á palestínumönnum.

Þetta er ekki gott mál. Það er absúrd að nota alþjóðleg akademísk samstarfstengsl til þess að koma á framfæri einhvers konar pólitískum rétttrúnaði. Ég er enginn aðdáandi Ísraelríkis, en mér finnst fáránlegt að fjötra fræðilegt samstarf með kröfum um "pólitískt ágæti" fræðimanna. Röklega leiða svona samstarfsbönn út í tóma vitleysu. Ekki einungis heftir þetta akademískt frelsi, heldur er þetta sjálfu sér ósamkvæmt og villandi. T.d. eru eflaust margir ósáttir við aðgerðir Breta og Bandaríkjamanna í Mið-Austurlöndum -- þýðir þetta að menn ættu að hætta samstarfi við þá fræðimenn frá þessum löndum sem neita að fordæma ríkisstjórnina? Hverjir þurfa siðferðislegu kröfurnar að vera til þess að menn geti starfað saman?

Ef einhver vettvangur ætti að rýma ólíkar skoðanir og vera yfir stjórnmál hafinn þá er það vettvangur alþjóðlegs fræðisamstarfs.

Þetta er eins og að neita að lesa verk Heideggers vegna þess að hann var nasisti -- í stað þess að neita að lesa hann því verk hans eru tóm þvæla...

Mér hefur ávallt þótt mbl.is ömurlegur vefur. Hann er pakkaður af Flash-auglýsingum og rotating GIF myndum sem senda processor loadið hjá mér upp í 40% á gömlu Powerbókinni minni. Það er allt morandi í hlekkjum yfir á drasl sem ég hef engan áhuga á (Stjörnuspeki? Barnaland?), og þar að auki eru tenglar í hverri frétt yfir á athugasemdir einhverra no-name bloggara sem tjá sínar mediocre og banal skoðanir um málið.

Smá athugun í Activity glugganum í Safari vafranum sýnir að heimsókn á forsíðu mbl.is sendir út 103 HTTP beiðnir um external resources. Jessör, 103 external resources -- á borð við stóra, feita, úrkynjaða MySpace ruslsíðu. Til samanburðar, þá sækjast á bilinu 7-10 external resources við heimsókn á forsíðuna á sveinbjorn.org, og einungis 4 á vefsíðu vefnotkunarsérfræðingsins Jacob Nielsen. Það er eitthvað mikið að hérna.

Konráð nokkur hefur búið til viðbót fyrir Firefox vafrann sem fjarlægir hlekkina og tilvísanirnar í blog-athugasemdir á mbl.is. Þetta er bæði sniðugt og skynsamlegt -- en Konráð gengur ekki nógu langt, að mínu mati. Ég vil burt með in-your-face auglýsingarnar. Ég vil burt með stjörnuspekihlekkina. Ég vil burt með allt helvítis nytlausa skrúðrið. Ég vil hreinar og fallegar fréttir á auðlesanlegu formi.

Þess vegna er ég þakklátur fyrir tillitssemi Árvakurs gagnvart sjónskertu fólki:

Já, þarna er hægt að skoða fréttirnar á mbl.is án auglýsinga, í stóru hvítu letri á svörtum bakgrunni -- auðlæsilegt, hleðst samstundis, engar auglýsingar, ekkert blogg-runk.

Mæli eindregið með að fólk uppfæri bókamerki sín.

Var að enda við að lesa áhugaverða grein í The Economist um félagsleg áhrif giftinga. Mér fannst eftirfarandi athugavert:

Marriage itself is “a wealth-generating institution”, according to Barbara Dafoe Whitehead and David Popenoe, who run the National Marriage Project at Rutgers University. Those who marry “till death do us part” end up, on average, four times richer than those who never marry. This is partly because marriage provides economies of scale—two can live more cheaply than one—and because the kind of people who make more money—those who work hard, plan for the future and have good interpersonal skills—are more likely to marry and stay married. But it is also because marriage affects the way people behave.

American men, once married, tend to take their responsibilities seriously. Avner Ahituv of the University of Haifa and Robert Lerman of the Urban Institute found that “entering marriage raises hours worked quickly and substantially.” Married men drink less, take fewer drugs and work harder, earning between 10% and 40% more than single men with similar schooling and job histories.

Takið eftir því sem ég skáletraði: "entering marriage raises hours worked quickly and substantially". Kemur það virkilega nokkrum manni á óvart? Auðvitað kýs karlinn að eyða lengri tíma í vinnunni þegar tími hans utan vinnu felst í að hlusta á nöldrið í kerlingunni og öskrin í ungunum, í stað villtra kókaínpartýa á strippstöðum og bjórdrykkju og fótboltagláp með strákunum.

Síðan dreg ég í efa að orsakasambandið fari í þá átt sem greinin ýjar að. Þéna þeir sem gifta sig ekki hreinlega meira því þeir eru týpur sem gifta sig á annað borð -- svona banal, "committed" týpur sem leggjast út í langtímapælingar? Orsakasambandið gæti runnið í hina áttina -- þ.e.a.s. að þeir sem eru á annað borð gefnir fyrir að drekka, dópa og njóta lífsins forðist giftingu.

Þegar að fávísir menn beina orðspjótum sínum að innflytjendum, þá skiptir engu máli hver staða viðkomandi innflytjenda er í íslensku þjóðfélagi -- þeir eru alltaf sagðir ganga á hag heimamanna. Ef innflytjandinn er atvinnulaus og á erfitt uppdráttar, þá er hann "að lifa á kerfinu" á kostnað skattborgara, en ef hann nær sér í starf þá er hann "að stela störfum" frá heimamönnum (byggt á þeim mikla misskilningi að störf séu eins konar kaka af ákveðinni stærð, og að ráðning eins manns sé nauðsynlega tap annars). Svona retórík gegn innflytjendum byggist ekki einungis á xenófóbíu og fáfræði, heldur einnig á grundvallarmisskilningi á lögmálum markaðsbúskapar.

Á svipuðum nótum, þá þykir mér einnig merkilegt þegar sumir ótilgreindir menn byrja að æsa sig yfir öllu fólkinu sem "lifir á kerfinu" -- og þá eiga þeir við þá sem gerast svo ósvífnir að þiggja atvinnuleysisbætur. Í svona tilvikum getur verið áhugavert að kíkja á fjárlögin -- fyrir árið 2007 nema samtals greiðslur atvinnuleysisbóta 4.4 milljörðum króna, eða um 1.1% af tekjum ríkisins, á meðan beinar niðurgreiðslur til bænda nema 9.1 milljarði eða svo -- það eru 2.4% af ríkistekjum. Hér eru ekki taldar með hinar ýmsu aukasporslur til bænda innan landbúnaðarráðuneytisins, né óbeinn kostnaður íslenskra neytenda vegna verndartolla á erlendum landbúnaðarvörum. Í heildina séð, ef einhverjir eru að lifa rausnarlega á kerfinu (og á kostnað íslenskra neytenda), þá er það bændastéttin frekar en þeir atvinnulausu. Atvinnuleysisbætur má þó réttlæta með því að benda á mikilvægi félagslegs öryggisnets og bættri samningsstöðu vinnandi fólks gagnvart vinnuveitendum -- á meðan erfitt er að réttlæta verndun landbúnaðar með öðru en sentimental þjóðernisrökum og sveitarómantík, en það eru fagurfræðileg rök fremur en pólitísk.

Þetta er voða rómantískt, ekki satt?

Það mætti e.t.v. kalla breska fræðimanninn Francis Bacon fyrsta vísindaheimspekinginn. Eftirfarandi er haft eftir honum úr ritinu Novum Organum:

Those who have handled sciences have been either men of experiment or men of dogmas. The men of experiment are like the ant, they only collect and use: the reasoners resemble spiders, who make cobwebs out of their own substances.

Eftir að hafa stúderað rökgreiningarheimspeki í rúm fimm ár, þá þykir mér "spiders who make cobwebs out of their substance" einkennilega lýsandi fyrir mest allt sem ég hef lesið.

OH FUCKIN' YEAH!!!

Gleði mín er hreint út sagt ómælanleg. Nú get ég varið næstu árum ævi minnar í að verða góður í honum. Bless, doktorsnám, halló Starcraft!

Mæli eindregið með að menn tjekki á trailernum. Þetta lítur alveg svakalega vel út.

Fyrr í kvöld upplifði ég eitt sem ég hef aldrei lent í áður. Ég fór á tónleika með Smiths cover-hljómsveit sem hét því frumlega nafni "The Smyths", ásamt félaga mínum Ala og öðru góðu fólki. Ég keypti minn bjór og stóð við jaður dansgólfsins að fylgjast með, þegar einhver bresk beygla kom upp að mér og spurði blátt áfram "Are you single?".

Ég svaraði, hissa, "Yes, I am". Þá hrópaði beyglan "Kiss me then!" og gerðist líkleg til þess að stökkva á mig. Ég hörfaði, frekar confused yfir þessu öllu, og sagði "I'm sorry. I'm not interested.", enda stúlkan ekki að mæta gæðakröfum. Þá fékk ég eftirfarandi á mig. "Fuck you, then, you miserable fucking bastard!" og beyglan strunsaði í burtu.

Hann Arnaldur var svo góður að spandera í mig símtali núna áðan til þess að láta mig vita að stjórn Sjálfstæðismanna og Framsóknar ætli ekki að halda áfram. Það eru gleðifregnir miklar að Framsóknarpakkið fari frá völdum, sem var það eina sem skipti mig virkilega máli í þessum kosningum. Vonandi sjáum við nú dregið úr byggðarstefnu og alvöru endurbætur í menntakerfinu, í stað "diploma-mill" pseudo-háskóla úti á landi.

"Men, whose essence [...] is to be active beings, are perpetually menaced by two equally fatal dangers: a Scylla and a Charybdis. Scylla is weariness, the loss of nerve, decadence, when men relax from effort, return to the fleshpots, or else fall into quietism and become the victims of the trickery of the clever operators who destroy all honour, energy, integrity, independence, and substitute the rule of cunning and fraud, the dead hand of bureaucracy, laws that can be turned to their advantage by unscrupulous operators, aided and abetted by an army of experts -- prostitutes and lackeys of those in power, or idle entertainers and sycophantic parasites, [...] burgeois who aspire to ape the tastes of an idle and pleasure-loving nobility. Charybdis is the despotism of fanatical theorists -- the bloodthirsty frenzy of an optimist maddened by sudden resistance to his plans, who is ready to butcher the present to create the happiness of the future on its bones."

Arthur Schopenhauer hafði ekkert gott að segja um rugludallinn hann Georg Wilhelm Friedrich Hegel, einn áhrifamesta þýska heimspeking allra tíma. Hughyggja Hegels hafði gríðarleg áhrif út 19du öldina og vel inn í þá tuttugustu -- og enn í dag vilja margir heimspekingar í meginlandshefðinni svokölluðu rekja hugmyndir sínar til hans. Schopenhauer var samtímamaður Hegels og hafði eftirfarandi að segja um hann:

"[...] that clumsy and nauseating charlatan, that pernicious person, who completely disorganized and ruined the minds of a whole generation"

"What was senseless and without meaning at once took refuge in obscure exposition and language. Fichte was the first to grasp and make use of this privilege; Schelling at best equalled him in this, and a host of hungry scribblers without intellect or honesty soon surpassed them both. But the greatest effrontery in serving up sheer nonsense, in scrabbling together senseless and maddening webs of words, such as had previously been heard only in madhouses, finally appeared in Hegel..."

"[Hegel was] a commonplace, inane, loathsome, repulsive and ignorant charlatan, who with unparalleled effrontery compiled a system of crazy nonsense that was trumpeted abroad as immortal wisdom by his mercenary followers..."

"If I were to say that the so-called philosophy of this fellow Hegel is a colossal piece of mystification which will yet provide posterity with an inexhaustible theme for laughter at our times, that it is a pseudo-philosophy paralyzing all mental powers, stifling all real thinking, and, by the most outrageous misuse of language, putting in its place the hollowest, most senseless, thoughtless, and, as is confirmed by its success, most stupefying verbiage, I should be quite right. Further, if I were to say that this summus philosophus [...] scribbled nonsense quite unlike any mortal before him, so that whoever could read his most eulogized work, the so-called Phenomenology of the Mind, without feeling as if he were in a madhouse, would qualify as an inmate for Bedlam, I should be no less right."

Byggt á tilraunum mínum til þess að lesa Phänomenologie des Geistes þá er þetta hárrétt hjá karlinum.

Fyrir ekki svo löngu síðan var ég spurðu um af hverju ég hefði áhuga á að sérhæfa mig í sögu 18. aldarinnar í Evrópu. Ég held að ég geti ekki orðað betur heldur en meistarinn Isaiah Berlin:

The view that variety is desirable, whereas uniformity is monotonous, dreary, dull, a fetter upon the freely-ranging human spirit, in sharp contrast with the traditional view that truth is one, error many; the notion of toleration, not as a utlitarian expedient to avoid destructive strife, but as an intrinsic value; the concepts of liberty and human rights as they are discussed today; the notion of genius as the defiance of rules by the untrammelled will, contemptuous of the restraint of reason at any level -- all these are elements in a great mutation in western thought and feeling that took place in the eighteenth century, the consequences of which appear in various counter-revolutions all too obvious in every sphere of life today.

"You guys could learn a thing or two about farting discreetly. Through the ages, we women have learned to perfect the art of farting discreetly. It also helps to have a big arse, in order to muffle the sound."

Sagt við mig fyrr í kvöld.

There is an Indian story about an Englishman who, having been told that the world rested on a platform which rested on the back of an elephant which rested in turn on the back of a turtle, asked, What did the turtle rest on? Another turtle. And that turtle? "Ah, Sahib, after that it is turtles all the way down."

Ég er búinn að vera að lesa mig vandlega til um undirstöður félagsvísinda fyrir einn kúrsinn sem ég er, Philosophy of the Social Sciences, og svei mér þá, ég held að tilvitnunin að ofan lýsi nákvæmlega stöðunni.

OK, this one's a toughie:

Og nikkukvissinn heldur áfram:

Ég fór upp í sendiráð og kaus í dag. Það kostaði mig 5 pund í Tjúbið og 48 pence í frímerki -- maður getur víst ekki fengið flokkana til þess að borga undir sig leigubíl hérna. Ég verð annars að segja að mér þykir sendiráð Íslands í Lundúnum fyrir neðan allar hellur -- það er í smágötunni Hans Street nálægt Knightsbridge, lítill hliðarinngangur á svartslegna danska sendiráðinu -- gefur þann brag að við séum enn skitin nýlenda Dana. Getur ríkið ekki bara fengið Kaupþing til þess að sponsora almennilegt sendiráð? Það væri tíðarandanum samkvæmt.

Varð að koma til baka frá Berlín eftir stórskemmtilega helgi þar í sólskini og góðu viðurværi. Berlín fær tvímælalaust titilinn "Kúlasta Borg Sem Sveinbjörn Hefur Heimsótt".

Fór í Berlin Zoologische Garten fyrr í dag og eyddi talsverðum tíma í að fylgjast með öpunum, sem eru auðvitað langskemmtilegustu dýrin. Simpansar eru sláandi líkir mannverum í atferli og hreyfingum -- og, eftir því sem ég fékk best séð af athugunum mínum, greindari en fjölmargar sem ég þekki til.