Sveinbjorn Thordarson

Ali G interviews Noam Chomsky

Ég gæti ekki verið meira hjartanlega sammála Arnaldi: Nýjasta Stúdentablaðið er alveg agalegt. Mig hryllir við tilhugsuninni um að hluti af skráningargjaldi mínu fari í að greiða fyrir útgáfuna.

Það sem fór þó sérstaklega fyrir brjóstið á mér var grein sem hélt því fram að kapítalisminn beitti ritskoðun og hefti tjáningarfrelsi á hátt sem bera mætti saman við Sovétríkin. Höfundur greinarinnar virtist hafa afskaplega takmarkaðan skilning á því ritskoðun og málfrelsi fela í sér. Ég er með smá skilaboð handa honum:

Mér finnst ótrúlegt að þessi greinarmunur fari fram hjá fólki. Í flestum vestrænum lýðveldum er mönnum frjálst að segja það sem þeim sýnist (með nokkrum *skammarlegum* undantekningum) -- þér er því frjálst að koma hvaða boðskapi eða skilaboðum sem þér sýnist á framfæri. Hins vegar er engum skylt að hlusta á þig, eða hjálpa þér að miðla skilaboðum þínum. Markaðsskipulagi þannig háttað að ef fjöldi fólks hefur virkilega áhuga á að heyra það sem þú hefur að segja, þá reynist að öllu jöfnu auðvelt að fá menn með yfirráð yfir útgáfumiðlum til þess að hjálpa þér.

Og ef það sem þú hefur að segja reynist ógeðfellt þeim sem stjórna útgáfumiðlum, þá er þér frjálst að koma slíkum miðli á laggirnar sjálfur. Auðvitað krefst slíkt fjárfestingar, en í dag er auðveldara en nokkru sinni fyrr að reka eigin fjölmiðil. Hvaða blábjáni sem er getur opnað "blogg" vef og komið sínu til skila.

Því er allur samanburður við Sovétríkin hinn hreinasti brandari, og ber vott um grundvallarmisskilning á eðli ritskoðunar. Það eina sem er sambærilegt við Sovétríkin í núverandi skipulagi hvað málfrelsi varðar eru þessi hneysklanlegu nýju lög sem banna mönnum að halda því fram að fólk af öðrum kynþáttum eða kyni séu óæðri. Ég er sammála Mill:

Að banna slíkar hugmyndir er afskaplega heimskulegt. Sú staðreynd að lýðræðislega kjörin ríkisstjórn setji lög sem banna einhverja ákveðna hugmyndafræði gefur til kynna að hugmyndin eigi þegar undir högg að sækjast, og þjónar fyrir vikið ekki þeim tilgangi sem lagasetjarar ætla þeim. Þess utan setur það slæmt fordæmi.

To those of my readers who subscribed to the RSS feed for this site:

Due to changes in the Mentat RSS-generation mechanism, the RSS file is now generated in /files/index.rss instead of /html/index.rss.

Ég, Arnaldur og Steini vorum að velta því fyrir okkur um daginn af hverju geðveikt fólk (skv. klisjunni) heldur ávallt að það sé Napóleon en ekki eitthvert annað stórmenni mannkynssögunar. Sem dæmi um þessa klisju má nefna smásögu Laxness Napóleón Bónaparte, og Raskolnikov í Glæpi og refsingu Dostoievskis. Ég held að hér fáist gott svar, úr bókinni The Age of Revolution eftir Eric Hobsbawn:

"[...] the Napoleonic myth is based less on Napoleon's merits than on the facts, then unique, of his career. The great known world-shakers of the past had begun as kings like Alexander or patricians like Julius Caesar; but Napoleon was the 'little corporal' who rose to rule a continent by sheer personal talent. (This was not strictly true, but his rise was sufficiently meteoric and high to make the description reasonable). Every young intellectual who devoured books, as the young Bonaparte had done, wrote bad poems and novels, and adored Rousseau could henceforth see the sky as his limit, laurels surrounding his monogram. Every businessman henceforth had a name for his ambition: to be -- the clichés themselves say so -- a 'Napoleon of finance' or industry. All common men were thrilled by the sight, then unique, of a common man who became greater than those born to wear crowns. Napoleon gave ambition a personal name at the moment when the double revolution had opened the world to men of ambition. Yet he was more. He was the civilized man of the eighteenth century, rationalist, inquisitive, enlightened, but with sufficient of the disciple of Rousseau about him to be also the romantic man of the nineteenth. He was the man of the Revolution, and the man who brought stability. In a word, he was the figure every man who broke with tradition could identify himself with in his dreams."

Það virðist sem bandaríska einkaleyfisskrifstofan láti menn fá einkaleyfi fyrir hverju sem er. Allt bendir til þess að embedded content í vefsíðum (t.a.m. kvikmyndir o.fl.) verði ónothæft frá og með IE7 sökum einhverra heimskulegra einkaleyfa.

Það virðist sem hann Friðbjörn Orri greyið hafi tekið því heldur nærri sér þegar ég gerði smá athugasemd við framsetningu hans á gögnum. Það þykir mér leitt að heyra, enda synd og skömm að særa þann stórskemmtilega dreng. Aftur á móti fer hann þarna með nokkrar staðreyndavillur.

Til að byrja með, þá sagði ég ekkert um hvaðan aukin hlutfallsleg útgjöld kerfisins stöfuðu, heldur beindist athugasemd mín að þeirri staðreynd að heilbrigðisútgjöld fylgdu ekki línulega mannfjölda -- taka þarf aldurspýramídann inn í myndina. Það var ófagmannlegt af Friðbirni að birta slíkar upplýsingar ekki, en fleygja á sama tíma fram stórfelldum niðurstöðum.

Í öðru lagi, þá langar mig til að kynna orðið "empírískt" fyrir Friðbirni. Þetta er það sem kallast sletta, og á rætur sínar í gríska orðinu empeiria, sem þýðir "reynsla". Því eru "empírísk gögn" það sama og "reynslugögn". Hvort gögnin séu "fræðileg" kemur ekkert inn í myndina. Ég biðst enn fremur afsökunar á að þóknast honum ekki með því að beita 'alþýðlegum stíl' í athugasemdakerfinu á síðunni minni.

Að lokum, þá vil ég bæta því við að ég sé nægar ástæður til þess að "þrást við" í umræðunni um heilbrigðismál, enda mikilvægt málefni. Hins vegar skal ég fúslega fallast á það (og veit af eigin reynslu, sem sonur læknis og viðskiptavinur kerfisins til margra ára) að kerfið er illa rekið og margt mætti bæta. Hvort að einkavæðingin sem Friðbjörn vill sjá sé lausnin, það er annað mál, og þá mikilvægt að afla sér "empírískra gagna" áður en farið er út í allsherjar breytingar sem skipta lífi og dauða.

Annars hefði ég gaman af að vita hvar ég hef "ritað með oflátungsfullum hætti um fræðilega nálgun [mína] og aðferðafræði". E.t.v. geta gestir síðunnar frætt mig um það. Ég veit þó að fræðileg nálgun mín felst ekki í því að slengja fram hinum og þessum tölum og draga ályktanir án þess að tilgreina orsakavaldinn.

Vilt þú láta slökkva á öndunartækinu og harvesta líffærin ef þú skaddast á heila og verður comatose grænmeti?

Jæja, nú er tækifærið komið til þess að láta landlæknisembættið vita.

Ég er sjálfur búinn að fylla út eitt slíkt. Maður veit aldrei hversu langt maður á eftir, og heimspeki er nú einu sinni hættuleg starfsgrein ;)

Annars þá skrifaði ég á eyðublaðið að þeir myndu sennilega ekki vilja lungun á mér, þar sem þau eru "pulsating, quivering mass of charred, gangrenous, cancer-ridden cellular goo". Í kjölfarið fór ég á Google Images og leitaði uppi mynd af lunganu úr reykingamanni, sem sést hér til hliðar. Já, þetta er ógeðslegt. Aftur á móti þá er venjulegt, heilbrigt lunga ekki beinlínis eitthvað sem vekur upp matarlyst hjá manni...

Ég er búinn að skella upp síðu með hlekkjum á alls kyns upptökur af heimspekingnum Bertrand Russell. Þetta eru bæði fyrirlestrar og viðtöl. Þetta er mestmegnis afar áhugavert.

Það er auðvelt að teikna upp ýmis konar gröf sem sýna bara hluta af þeim þáttum sem máli skipta, og draga síðan alls kyns ályktanir af þeim. Hins vegar mætti í þessu tilfelli hafa það hugfast að þótt fjöldi íbúa sé kannski ekki að aukast mikið, þá er aftur á móti er aldurspýramídinn að breytast: meðalaldur íslendinga er ört að hækka, og fyrir vikið er aukin þörf á heilbrigðisþjónustu.

Sú staðreynd að kostnaður heilbrigðiskerfisins hefur hækkað úr hlutfalli við fjölda heilbrigðisstarfsmanna bendir bara til þess sem allir í heilbrigðisgeiranum vita fullvel: Það er of lítið af starfsfólki til að þjónusta fólk, og launin eru of lág til þess að laða nýtt fólk inn í geiran. Þess utan er lyfjakostnaður einnig að aukast.

PS: Það er merkilegt, að niðurgreiðsla ríkisins á lyfjakostnaði einum og sér kostar ríkiskassann um 6 milljarða, eða svipað mikið og rekstur Háskóla Íslands (sbr. Fjárlög 2006).

It's official.

Þýsku sígaretturnar Roth Handel eru viðbjóðslegasta tóbak allra tíma...

*Rasp*, *cough*, *grinding lungs*...

Ég rakst á þessa hreint út sagt ótrúlegu grein, Why Bertrand Russell Was Not A Christian, eftir einhvern Rev. Ralph Allan Smith, þar sem hann þykist svara frægu gagnrýni Russells á hin kristnu trúarbrögð. Það er þess virði að lesa þetta, ef þá bara til að sjá hvernig þeólógar geta falið tómleika þeirra gagna sem þeir basera trú sína á bak við uppblásið orðaglingur.

An engineer, an experimental physicist, a theoretical physicist, and a philosopher were hiking through the hills of Scotland. Cresting the top of one hill, they see, on top of the next, a black sheep. The engineer says: "What do you know, the sheep in Scotland are black." "Well, some of the sheep in Scotland are black," replies the experimental physicist. The theoretical physicist considers this for a moment and says "Well, at least one of the sheep in Scotland is black." "Well," the philosopher responds, "on one side, anyway."

Ah, courtesy of bash.org:

ZA|Drinking|: I remember in high school, during somebody made 
an off hand remark about wondering why they sacrificed virgins
ZA|Drinking|: And I was all like, they sure as hell ain't going to
give up the ones that put out
ZA|Drinking|: And then I got detention

Ég lagði mig í eftirmiddaginn í dag, og lenti í því sem er vist kallað "lucid dream". Ég gerði mér allan tíman fulla grein fyrir því að mér væri að dreyma, en var samt ekki meðvitaður um umhverfi mitt. Ég gat skáldað upp fólk til að tala við, fór á listasýningu með hóp af fólki og ræddi pressing heimspekilegar spurningar við það. Á einhverju stigi málsins kom upp vandræðaleg félagsleg sitúasjón, og ég hugsaði bara með mér í "Þetta er draumur. Nú langar mig til að vakna." Og viti menn, ég vaknaði.

Þetta er mjög skrýtið fyrirbæri...

Ég eignaðist Orðabók Menningarsjóðs fyrir nokkrum árum -- þetta er gamla eintak föður míns síðan úr menntaskóla. Ég og Arnaldur höfum verið að nota hana við Scrabble-spil, en um daginn, er það átti að fletta upp orði, rakst Arnaldur á skilgreininguna á orðinu hægrimaður, en hún var eftirfarandi:

hægrimaður k, maður, sem aðhyllist hægristefnu í stjórnmálum, 
stefnu einkaframtaks, auðsöfnunar og lítilla ríkisafskipta.

Faðir minn var búinn að skrifa eftirfarandi við hliðina á þessari skilgreningu:

Svo virðist sem karlinn hafi sett samasem-merki milli hægrimanns og íhaldsmanns.

Hins vegar þótt mér það sérstaklega merkilegt að enga skilgreiningu á vinstrimanni var að finna í orðabókinni...

Þegar ég var á fyrirlestraröðinni á Akureyri, þá sagði ég við einn fyrirlesarann, sem var að fjalla um siðfræði, að ég teldi að siðfræði og siðferði mætti að miklu leyti skýra á Darwinistískan hátt með hjálp þróunarkenningarinnar. Hvorki fyrirlesarinn né Mike, sem er 'dean' við Háskólann á Akureyri, voru neitt sérstaklega impóneraðir af þessari hugmynd. Eftir fyrirlesturinn fór ég síðan út og kveikti mér í sígarettu. Mike kom röltandi fram hjá og sagði við mig eitthvað á borð við "Það er merkilegt að sæmilega skynsamur ungur maður eins og þú skulir reykja. Hvernig útskýrirðu það út frá þróunarkenningunni?".

Ég hugleiddi þetta í dálitla stund, og sagði síðar við hann: "Mike, ég er með svar við spurningunni þinni. Heilsuáhrif reykinganna kýla fyrst inn af einhverju viti þegar maður er að mestu kominn fram yfir barnseignaraldur. Fyrir vikið hafa reykingar takmarkaðan áhrif á fitness í þeim skilningi að koma genum sínum áfram. Þess utan gætu reykingar gefið manni ákveðið panache sem gerir það auðveldara að maka sig." Þetta var auðvitað frekar mikið bull -- en svarið hans Mike þótti mér fyndið: "Hvernig útskýrirðu þá reyklaust fólk?". Þá sagði ég: "Hafðu ekki áhyggjur, þið eruð að filterast út".

En, að öllu gamni slepptu, þá er ég í grófum dráttum sammála þessari grein -- skattlagning á tóbak er djöfulsins kjaftæði. Þar að auki er allt tal um aukin kostnað kerfisins af reykingafólki lygi -- engar áreiðanlegar rannsóknir sýna fram á þetta. Heilbrigð skynsemi segir mér að undir núverandi fyrirkomulagi þá sé reykingafólk bestu ríkisþegnarnir. Við greiðum gríðarlegar fjárupphæðir í ríkiskassann gegnum tóbaksskattinn, og deyjum nokkurn veginn á þeim aldri sem við förum út af vinnumarkaðinum. Fyrir vikið spörum við heilbrigðiskerfinu 20 ár af gamalmenniskvillum, og minnkum það hlutfall af samfélaginu sem ekkert framleiðir en neytir þeirrar þjónustu sem ríki býður upp á.

Í gær barst mér tölvupóstur frá starfsmannastjóra tæknisviðs hjá Google, sem vildi ræða við mig um ráðningu. Merkilegt, það.

Áhugasamir gætu viljað kíkja á þessa mynd af WorldWideWeb , af fyrsta vafranum, sem Tim Berners-Lee forritaði á NeXTStep stýrikerfinu 1990.

Manfred virðist hafa opnast aftur... ;)

Ég var að hlusta á tónlistarsafnið mitt á "Random" núna áðan og upp kom lag sem ég hef ekki hlustað á í mörg ár: lagið "Dazed and Confused" með Jake Holmes. Þetta er upprunalega lagið, en Jimmy Page eignaði sér það og gerði það frægt með Led Zeppelin. Holmes fékk aldrei krónu fyrir...

Þetta er algengt viðhorf. Ég er aftur á móti á þeirri skoðun að ef fólk er ekki *fært* um að tjá sig á móðurmáli sínu samkvæmt almennt viðurkenndum og skýrt skilgreindum reglum, þá sé sennilega lítið í varið í það sem það hefur til málanna að leggja. Ef fjórtán ár af skólagöngu eða svo hafa skilið *svona* lítið eftir sig, þá er greinilega ekki um neina vitsmunaveru að ræða...

Þetta er stórmerkilegt...

Greyið fuglinn...

Ég var að spila á Baldwin-píanóið mitt núna áðan, og eins og oft áður, þá fór ég að leika mér að spinna í C-blús skalanum. Eftir skamma stund datt ég inn á helvíti catchy laglínu -- vandinn var sá að laglínan var grunsamlega kunnugleg -- ég mundi bara ekki nákvæmlega hvaðan. Ég hélt áfram að spila hana í von um að þetta myndi rifjast upp, og eftir nokkrar mínútur skaust það eins og elding inn í kollinn á mér. Helvítis "Gimme A Man After Midnight" með Abba. Nágrannarnir hljóta að halda að ég sé eitthvað grillaður í toppstykkinu.

Jæja, þá er okkar ágæti félagi Mentatinn kominn upp í útgáfu 2.6.4. Ég er búinn að uppfæra alla sem eru í hýsingu hjá mér. Helstu umbæturnar snerta comment mekanismann. Meðal nýrra fídusa má telja eftirfarandi:

• Hægt er að nota B, I og U HTML tögg í athugasemdum við færslur.
• URL í athugasemdum verða sjálfkrafa að hlekkjum
• Menn geta slegið inn vefsíðuna sína þegar þeir gera athugasemd, og þá verður nafnið þeirra að hlekk yfir á viðkomandi síðu
• Mentat "man" núna ekki bara heiti gesta heldur einnig lykilorðið (og svo auðvitað vefsíðu þeirra), til þess að spara innslátt
• Upload mekanisminn hefur verið endurbættur -- nú geta menn valið heiti á skrárnar sem þeir ætla að hlaða upp

Það er hægt að slökka á ofantöldum fídusum í Mentat Configuration Panel ef fólk kærir sig ekki um þá.

Í kvöld fór ég á tónleika þar sem spilað var Requiem eftir Mozart í flutningi Sinfóníuhljómsveit Íslands og Hamrahlíðarkórnum. Sálumessa Mozarts er eitt af glæsilegri hljómverkum í klássíska kanóninu og þótti mér flutningurinn takast með prýði. Ég hef ákveðið að þetta verk skuli spila í jarðarför minni, og af því tilefni skelli ég hér upp í MP3 sniði sjötta hluta sálumessunar, Lacrimosa, í flutningi Berliner Philharmonic undir stjórn Herberts von Karajan.

Ég var að lesa grein eftir Popper sem heitir "The Myth of the Framework". Í þessari grein er Popper að skíta yfir kúltúral afstæðishyggjufólk sem halda því fram að rational umræða sé ómöguleg nema þeir sem saman ræða deili "conceptual framework"-i. Einn hluti greinarinnar greip mig sem einstaklega skynsamur:

Ég verð þó að segja að ég er ekki fyllilega sammála Popper um að díalógur sé ávallt mögulegur. Ef þú sest niður með dedicated nasista og reynir að sannfæra hann um að skoðanir hans séu rangar, hvað geturðu sagt? Að hatur gagnvart fólki leiði aldrei til góðs? Hann deilir ekki sömu hugmyndum um hvað sé gott. Að þessar hugmyndir hafi leitt til hrikalegrar útrýmingar á vissum þjóðarbrotum? Hann er ekki sammála þér um að þær hafi verið hrikalegar -- honum finnst þær réttlátar og nauðsynlegar. Á einhverju stigi málsins þá er ofbeldi eina leiðin til að afgreiða svona.

Varðandi BA ritgerðina mína, þá fékk ég heimild frá heimspekiskor til þess að skila henni á ensku, og eru það góðar fregnir. Í tengslum við rannsóknarvinnuna mína transcribe-aði ég örstutta grein eftir Quine sem mér þykir góð og ætla nota sem heimild. Hún heitir "On Simple Theories of a Complex World", og er vel þess virði að lesa.

NB: Það er núna hægt að nota HTML töggin <i> og <b> til þess að gera texta í commentum bold eða italic. Svo eru fleiri viðbætur við Mentatinn -- þeir sem nota spambot protection lykilorðafídusinn geta sparað sér innsláttinn á lykilorðinu, þar sem það geymist nú í cookie og er sett inn sjálkrafa. Og síðan er hægt að slá inn vefsíðuna sína til að comment-heitið hlekki á síðuna manns.

Já, eitt athyglisvert í viðbót. Þessi vefsíða mín hefur núna yfir 300 þúsund orð af skrifuðu efni, ef með eru taldar athugasemdir lesenda.

Mér hefur ávallt þótt sláandi hversu miklir hugvitsmenn Forn-Grikkir voru, og hversu framarlega þeir stóðu í afstöðu sinni gagnvart veröldinni í samanburði við aðrar siðmenningar sem á eftir komu. Ekki þarf að leita lengra heldur en til Xenophanesar:

Þarna höfum við hugmynd um trúarbrögð sem nær ekki aftur rótum fyrr en í skrifum Feuerbachs á 19du öld.

Síðan kom Aristarchus með sólmiðjukenningu, mörgum öldum fyrir Krist, sem skýtur upp kollinum aftur hjá Kóperníkusi. Það er auðvitað hrikalega írónískt að Galíleó hafi staðið fastur á sólmiðjukenningunni þar til honum var hótað fangelsisvist, og að menn hafi verið brenndir á báli eða bannfærðir fyrir slíkar staðhæfingar, en síðan reynist það hreinlega ekki vera satt í þeim skilningi sem ætla mætti. Í líkani nútíma eðlisfræðinnar þá mætti alveg eins segja að himingeimurinn snúist um jörðina eins og að jörðin snúist um sólina...

Hmm....athyglisvert. Eitt af skjölunum sem uppfærsla 10.4.6 setur inn er:

/usr/lib/libgcc_s.10.5.dylib

libgcc fyrir Mac OS X 10.5 "Leopard"?

Ég vil benda þeim sem leggja stund á heimspeki á hreint út sagt frábæra heimild: The Encyclopedia of Philosophy Collier-Macmillan (1967). Hún er örlítið úrelt, en hver einasta færsla er gullnáma og inniheldur ávallt góðar ábendingar á hvar frekari efni er að finna. Ég er svo heppinn að eiga eintak í fimm bindum frá 1974 sem faðir minn gaf mér, en hún er líka til úti á Þjóðarbókhlöðu.

Síðan vil ég nefna það að Wikipedia er handónýt sem heimild um heimspeki. Vandinn er ekki sá að þær greinar sem eru til staðar séu nauðsynlega slæmar. T.a.m. er greinin um Hume vönduð og góð. Vandinn er sá að þær eru oft ekki til, eða of stuttar.

Síðan er það helst í fréttum að allt gengur afskaplega vel með BA-ritgerðina. Því meira sem ég sekk mér í þetta efni, því meiri áhuga fæ ég á því.

Það er gaman að þessu: Internet Anagram Server.

Já, hverjum hefði grunað að "Sveinbjorn Thordarson" er er fullkomið anagram fyrir eftirfarandi algjörlega merkingabæru setningarnar:

eða að "Bertrand Russell" sé anagram fyrir: