Í morgunblaðinu í dag var frétt um norska rannsókn á tengslum milli reykinga og þunglyndis. Rannsóknin hafði athugað rúmlega tvö þúsund manna úrtak af þunglyndissjúklingum og komist að því að hlutfall reykingamanna meðal þunglyndra var talsvert hærri heldur en meðal venjulegra manna í Noregi. Af þessu drógu þeir þá ályktun að reykingar geti ýtt undir þunglyndi.
Eins og ég vona að lesendur mínir geri sér grein fyrir, þá er þetta algjörlega óásættanleg niðurstaða út frá gögnunum. Það gæti verið að sambandið milli þunglyndis og reykinga sé "acausal", þ.e.a.s. bæði þættirnir séu orsakaðir af þriðja þættinum, og ekkert orsakasamband sé þar á milli. T.a.m. er auðvelt að ímynda sér að tóbaksreykingar séu algengari hjá þeim sem neyta mikilla fíkniefna, sökum félagslegra þátta -- en fíkniefnaneysla getur síðan í mörgum tilfellum leitt til þunglyndis. Þarna er ekkert orsakasamband milli reykinganna og þunglyndisins, heldur einungis fylgni.
Ég er með smá skilaboð til þessara norsku "fræðimanna". Repeat after me:
Fylgni er EKKI það sama og orsakasamband
Fylgni er EKKI það sama og orsakasamband
Fylgni er EKKI það sama og orsakasamband
Svona, nú ætti ykkur að líða betur.
(Gunni)
Add Comment |
RSS Feed
Ef við settum þetta dæmi upp á milli kynja en ekki á milli þunglyndra og óþunglyndra:
Segjum bara að karlar hafi 55% en konur 45%, þá má segja (a) "Karlar eru líklegri til að byrja að reykja heldur en konur" en ekki (b) "Það eru meiri líkur á að maður breytist í karlmann ef maður reykir".
Í þunglyndis dæminu getur maður orðið þunglyndur og losnað við þunglyndi.
Í kynjadæminu ER maður annaðhvort karl eða kona, en þunglyndi er ákveðið ástand sem getur orsakast af öðrum hlutum í kringum mann.
Hvað segiru um þetta Sveinbjörn?
Reyndar er ekki tæknilega hægt að "losna við" klínískt þunglyndi frekar en aðra geðræna kvilla, en það er í raun skilgreiningaratriði sem kemur til út af sérstöðu þessara sjúkdóma og erfiðleikum við að mæla þá nákvæmlega. Þeir eru því tæknilega séð krónískir í eðli sínu.
Ef þú hefur einhverntíman þjáðst af geðsjúkdóm en gerir það ekki lengur, ertu í raun í "in remission" in perpituity.
0
▽
Ég hugsaði það sama þegar ég las þessa frétt. Það sem ég vildi einnig benda á er að það er mikil fylgni milli reykinga og geðsjúkdóma. Það er heldur ekki hægt að kynna rannsókn og sýna fram á eitthvað sem hefur ekki verið hluti af rannsókninni, þ.e.a.s. þú verður að vera að kanna hvernig reykingar og þunglyndi eiga saman og setja fram þær rannsóknarspurningar. Það er ekki hægt að taka einhverja fylgnisstuðla og sem eru ekki í samhengi og ætlast til þess að sýna fram á orsakasamband. Reyndar veit ég ekki hvort þessi könnun hafi verið til þess gerð, en fréttinn sagði ekkert til um það og dreg ég því þá ályktun að svo sé ekki.