Sveinbjorn Thordarson

Jæja, nú er ég að leggja drögin að B.A.-ritgerð. Leiðbeinandi minn verður Þorsteinn Gylfason og ég er búinn að velja mér efnið: Sameiginlegir þættir Marxisma og nýfrjálshyggju, og gagnrýni á þá. Þetta þykir mér mjög áhugavert efni, ef satt skal segja, og ég hlakka til að fást við það. Reyndar er þetta efni mun stærra heldur en ég ræð við í einni 40-60 bls. ritgerð, og ég á eftir að velja mér hvaða atriði ég mun taka fyrir. Lítum á nokkra sameiginlega þætti þessara stjórnspekikenninga, í grófum dráttum:

1. Fullkomnunarkenningar

Báðar, í algengustu myndum sínum, setja fram einhvern einn hlut sem er öðrum æðri og ber að hámarka: í tilfelli Marxismans er þetta "ófirrt vinna" (e. unalienated labour), en í nýfrjálshyggjunni er þetta "frelsi". Þetta eru semsagt "fullkomnunarkenningar" (e. perfectionistic theories).

2. Rétturinn til afraksturs vinnu

Báðar halda fram algeri sjálfseign einstaklingins, og þ.a.l. rétt hans til alls afraksturs vinnu. Í tilfelli Marxista þá er kapitalistinn arðræningi sem misnotar hinn vinnandi mann, en í tilfelli nýfrjálshyggjunnar þá er það skattlagning og tekjudreyfing ríkisins sem er arðrán.

3. Efnishyggjukenningar

Báðar kenningar eru efnishyggjukenningar, þ.e.a.s. líta á manninn út frá stöðu hans sem framleiðandi vera, einhvers konar leikmaður í efnahagslegu spili.

4. Útópískar, öfgafullar

Báðar eru útópískar. Báðar kenningarnar boða öfgafulla breytingu frá hefðbundnu frjálslyndu markaðsvæddu velferðarríki. Marxisminn vill ríkisvæða öll atvinnutæki, en nýfrjálshyggjan vill markaðsvæða allt, þ.á.m. svo að segja alla starfsemi ríkisins. Viðkomandi breyting, samkvæmt þessum kenningum, er sögð skapa réttlátt, útópískt samfélag.

5. Rangar

Síðast en ekki síst, báðar kenningar hafa rangt fyrir sér. :D

Já, ég hlakka svo sannarlega til að takast á við þetta.